Hawdalowy wieczór

Hawdalowy wieczór w dniu 9 czerwca na terenie Szkoły Muzycznej był pierwszym dniem obchodów Dni Kultury Żydowskiej, przygotowanych przez Starostwo Powiatowe w Gnieźnie oraz GWSHM MILENIUM, w ramach projektu "Gniezno - Miastem Dialogu" wyprzedzającym o tydzień VII Zjazd Gnieźnieński. Idee wielokulturowości, tolerancji, pluralizmu kulturowego oraz religijnego towarzyszące projektowi wpisały się w charakter i ideologię kolejnego już Zjazdu.

Kulturę żydowską uczestnicy sobotniego wieczoru mogli poznać poprzez różne formy wyrazu - prezentację przygotowaną przez studentów Gnieźnieńskiej Wyższej Szkoły Humanistyczno Menadżerskiej MILENIUM oraz wykłady nt. historii narodu żydowskiego żyjącego na terenie Gniezna i okolic.

Studenci MILENIUM przedstawili wyniki projektu Przywrócić pamięć, realizowanego pod okiem dr Violetty Julkowskiej oraz dr Agaty Skórzyńskiej. Uczestnicy hawdalowego wieczoru mogli również wysłuchać krótkich wykładów dra Rafała Witkowskiego Żydzi w Gnieźnie, dr Anny Ziółkowskiej Zagłada wielkopolskich Żydów oraz dr Aleksandry Boroń Kontrasty kulturowe współczesnego Izraela.

Ciekawy przebieg miał panel dyskusyjny z udziałem Alicji Kobus z poznańskiej filii Związku Wyznaniowych Gmin Żydowskich, Haliny Kowalewskiej - jedynej gnieźnianki uhonorowanej medalem "Sprawiedliwi wśród narodów świata" oraz Zdzisława Gałyńskiego i ze Stowarzyszenia "Dzieci Holocaustu" oraz prof. Jacka Weissa. Halina Kowalewska przypomniała historię jej przyjaciółki z lat młodości - Lusi, której to właśnie życie przed hitlerowską zagładą uratowała rodzina Kowalewskich. Przykład bohaterstwa Pani Haliny oraz jej najbliższych to w opinii dyskutantów piękny przykład na to, jak przed wojną społeczność żydowska i polska były mocno ze sobą zasymilowane. Alicja Kobus zwróciła uwagę, na obecną sytuację, na to, "że nie ma w Polsce antysemityzmu". Swój przykład - piastowania funkcji wiceprzewodniczącej rady jednej z wielkopolskich gmin, wybranej w powszechnych wyborach przez społeczność lokalną - podała, jako dowód dobrego traktowania Żydów przez Polaków. Prof. Weiss dodał, że dla niego nie ma rozróżniania na Żydów i Polaków - każdy Żyd mieszkający w Polsce to Polak, to patriota kochający swój kraj.

Oprócz elementów dla duszy, było również i coś dla ciała. Uczestnicy hawdalowego wieczoru mogli zdegustować specjały żydowskiej kuchni, oglądając przy tym wystawę twórczości uczniowskiej o tematyce żydowskiej. Z programem muzycznym Hommage a Janusz Korczak wystąpiła Halina Benedykt (znana w latach 80. z przeboju "Mamy po 20 lat.."), co ciekawe obecnie studentka GWSHM MILENIUM. Autorem muzyki oraz aranżacji wokalnej był Aleksander Maliszewski. Występ Haliny Benedykt wsparli uczniowie I Liceum Ogólnokształcącego.

Z uwagi na trwający rok Wyspiańskiego oraz fabułę odpowiadającą tematyce hawdalowego wieczoru aktorzy gnieźnieńskiego teatru przedstawili udramatyzowaną próbę czytaną Sędziów w reż. Andrzeja Malickiego. Akcja Sędziów toczy się przez cały czas w żydowskiej karczmie, w piątek wieczór po zapadnięciu szabasu.

Po zapadnięciu zmroku na dziedzińcu przed Szkołą Muzyczną - dawnym budynkiem gminy żydowskiej - nadszedł czas na muzykę i zabawę. Fragmenty Skrzypka na dachu zagrali uczniowie Zespołu Państwowych Szkół Muzycznych. Tańce żydowskie zaprezentował zespół "Gnieźnianie" a hawdalowy wieczór zakończył się występem zespołu "Shalom". Popisy muzyczne przerywane będą pokazem mody i obrzędów żydowskich.

Agnieszka Rzempała - Chmielewska